Puszcza Białowieska

PUSZCZA BIAŁOWIESKA

Puszcza Białowieska to kompleks leśny położony na terenie Polski i Białorusi, który odznacza się rzadko spotykanymi walorami przyrodniczymi i historycznymi. W Puszczy Białowieskiej zachowały się jedne z ostatnich i największych fragmentów dawnego lasu nizin europejskich. Puszcza Białowieska jest domem dla największej na świecie populacji wolnego żubra, która została odbudowana dzięki wysiłkom polskich naukowców i Lasów Państwowych. Puszcza zajmuje obszar ponad 225 tys. ha, z czego około 160 tys. ha leży w zachodniej Białorusi, zaś około 65 tys. ha we wschodniej Polsce, na terenie zarządzanym przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Białymstoku.Polska cześć Puszczy Białowieskiej zarządzana jest przez dwóch gospodarzy: Białowieski Park Narodowy (10,5 tys. ha) oraz Lasy Państwowe (49,2 tys. ha) i składa się z trzech nadleśnictw: Białowieża (12,6 tys. ha), Browsk (17,3 tys. ha), Hajnówka (19,2 tys. ha). Niewielki areał zajmują lasy prywatne (0,3 tys. ha). Na obszarze zarządzanym przez Lasy Państwowe znajduje się 21 rezerwatów, które zajmują łącznie powierzchnię 12 tys. ha. Obszar trwale wyłączony z gospodarki leśnej (rezerwaty oraz Park Narodowy) zajmuje ok. 46% obszaru.

OCHRONA

Puszcza Białowieska jest również chroniona na mocy Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej, bowiem wyznaczono tu obszar Natura 2000 PLC200004 o powierzchni 63 148 hektarów. W jego granicach jest chronionych 12 typów siedlisk, 50 gatunków ptaków gniazdujących, 6 gatunków ssaków, 2 gatunki płazów, 1 gatunek gada, 4 gatunki ryb, 25 gatunków bezkręgowców oraz 3 gatunki roślin, które są uznawane za obiekty szczególnego zainteresowania Unii Europejskiej. Wśród najważniejszych obiektów ochrony są: żubr nizinny, dzięcioł trójpalczasty, dzięcioł białogrzbiety. Puszcza Białowieska posiada duże znaczenie dla europejskiej sieci jako schronienie dla unikalnych gatunków i siedlisk związanych ze starymi drzewostanami.

W 2014 roku cała Puszcza Białowieska, zarówno po stronie polskiej jak i białoruskiej została uznana za Obiekt Światowego Dziedzictwa.

Obiekt Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska został podzielony na cztery strefy ochronne, które są narzędziem do realizacji ochrony Uniwersalnej Nadzwyczajnej Wartości Obiektu (OUV), wynikającej z kryterium IX i X wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa. Zostały one szczegółowo opisane we wniosku renominacyjnym. Są to:

  • strefa ochrony ścisłej obejmująca obszary ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego,
  • strefa ochrony częściowej I obejmująca pozostałą część Białowieskiego Parku Narodowego oraz rezerwaty przyrody będące w zarządzie Lasów Państwowych,
  • strefa ochrony częściowej II obejmująca lasy najmniej przekształcone, a więc starodrzewy (drzewostany ponad 100-letnie) oraz drzewostany pionierskie,
  • strefa ochrony aktywnej obejmująca pozostałe obszary – działania aktywnej ochrony nastawione na czynną ochronę cennych gatunków.

ZMIANY W ŚRODOWISKU

Istotny wpływ na zmiany w środowisku naturalnym Puszczy Białowieskiej mają postępująca zmiana klimatu oraz trwająca 8 lat gradacja kornika drukarza. Do 2012 roku gradacja była aktywnie kontrolowana przez leśników dzięki czemu nie odnotowano istotnego wzrostu liczebności owadów. W 2012 roku zaprzestano aktywnej kontroli za sprawą decyzji ministra środowiska, który nie wyraził zgody na bieżące usuwanie drzew zasiedlonych przez kornika drukarza. Minister środowiska podjął decyzję o wyłączeniu z zabiegów gospodarczych wszystkich drzewostanów na terenie Puszczy Białowieskiej, gdzie przynajmniej 10% drzew przekroczyło wiek 100 lat. W związku z tą decyzją wyłączono z zabiegów ochronnych 13 790 ha takich lasów, z tego 8 785 ha poza rezerwatami przyrody. W następstwie tej decyzji leśnicy zostali zobowiązani do pozostawienia w lesie 10 242 świerków zasiedlonych przez kornika drukarza. Eksperci uważają, że była to bezpośrednia przyczyna dalszego postępu gradacji i wzrostu liczebności kornika drukarza w Puszczy Białowieskiej.

Aktywna kontrola gradacji kornika do roku 2012 pozwoliła utrzymać populację owadów na średnim poziomie 21 508 zasiedlonych świerków rocznie, tj. 430 154 drzew na przestrzeni 20 lat. Ograniczenie, po 2012 roku, możliwości prowadzenia aktywnej kontroli populacji kornika spowodowało wzrost liczby zasiedlonych świerków do poziomu średnio 253 452 rocznie, co spowodowało zasiedlenie 1 774 163 drzew w zaledwie 7 lat.


Korzystamy z Cookies, by zapewnić Ci dostęp do informacji i wszystkich oferowanych usług oraz po to, by gromadzić informacje związane z korzystaniem z serwisu, a także wyświetlać reklamy dopasowane do użytkowników. Stosowane przez nas pliki typu cookies umożliwiają właściwe wyświetlanie treści, analizę ruchu internetowego, ruchu reklamowego, a także utrzymanie sesji po zalogowaniu. Można wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na używanie Cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.